Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αειφόρος ανάπτυξη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αειφόρος ανάπτυξη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή, Ιανουαρίου 31, 2014

ΥΠΕΚΑ: Ημερίδα στη Θεσσαλονίκ​η για τα έργα του Επιχειρησι​ακού Προγράμματ​ος "Περιβάλλο​ν και Αειφόρος Ανάπτυξη 2007 - 2013". - Δήλωση Υπουργού Αναπληρωτή ΠΕΚΑ Σταύρου Καλαφάτη

ΥΠΕΚΑ, 31/1/14
Το ΥΠΕΚΑ συνεχίζει τη σειρά ενημερωτικών δράσεων για την εξέλιξη, πρόοδο και υλοποίηση των κατά τόπους έργων που χρηματοδοτούνται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2007 – 2013. Η ενημέρωση έχει τη μορφή ενημερωτικών ημερίδων, όπου παρουσιάζονται τόσο τα έργα όσο και η άποψη των τοπικών φορέων. Επιπλέον, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ προχωρά σε εκτεταμένο διάλογο σε όλη τη χώρα για τα έργα που είναι αναγκαία για τις τοπικές κοινωνίες ενόψει της νέας Προγραμματικής περιόδου 2014 – 2020.

Ημερίδες έχουν πραγματοποιηθεί ήδη το Δεκέμβριο στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης (Αλεξανδρούπολη) και στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα). Η σειρά των ενημερωτικών ημερίδων συνεχίζεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Συγκεκριμένα, η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, τη Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2014, από τις 10:00 ως τις 17:00, στο συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης» (αίθουσα Corona), με θέμα: «Προβολή των Έργων του ΕΠΠΕΡΑΑ στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Νέες ευκαιρίες για τις χρηματοδοτικές δυνατότητες της Περιφέρειας στην Προγραμματική Περίοδο 2014 - 2020». Την έναρξη της ημερίδας θα κηρύξει ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης, ενώ εισαγωγικές τοποθετήσεις θα πραγματοποιήσουν ο Γενικός Γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ Σωκράτης Αλεξιάδης, ο Ειδικός Γραμματέας Υδάτων του ΥΠΕΚΑ Κωνσταντίνος Τριάντης, ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης Αθανάσιος Καρούντζος και ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Γεώργιος Τσαμασλής. Η εκδήλωση θα χωριστεί σε δύο κύκλους εργασιών. Στο πρώτο μέρος θα γίνει παρουσίαση έργων και παρεμβάσεων του ΕΠΠΕΡΑΑ στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας τόσο από στελέχη του ΕΠΠΕΡΑΑ όσο και από Δημάρχους της Περιφέρειας και άλλους δημόσιους φορείς. Στο δεύτερο μέρος θα κατατεθούν οι θέσεις και οι προτάσεις φορέων και τοπικών παραγόντων για έργα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ενόψει της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 – 2020. Στην ημερίδα συμμετέχουν αιρετοί εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης κάθε βαθμού (Αντπεριφερειάρχες, Δήμαρχοι, Αντιδήμαρχοι, περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι κλπ), αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες, εκπρόσωποι συλλογικοτήτων και άλλων φορέων.

Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης δήλωσε σχετικά:
«Το ΥΠΕΚΑ μέσα από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη, χρηματοδοτεί έργα σε όλη τη χώρα. Στρατηγικός μας στόχος είναι η προστασία, αναβάθμιση και αειφορική διαχείριση του περιβάλλοντος, ώστε να αποτελέσει το υπόβαθρο για την προστασία της δημόσιας υγείας, την άνοδο της ποιότητας της ζωής των πολιτών, καθώς και βασικό παράγοντα βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Παρά τα προβλήματα που βιώνουν στην καθημερινότητά τους οι πολίτες, το ΥΠΕΚΑ προσπαθεί να βελτιώσει τη ζωή τους μέσα από συγκεκριμένα έργα που υλοποιεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τη χρηματοδότηση του ΕΠΠΕΡΑΑ. Έχουμε ήδη προωθήσει σημαντικές επενδύσεις στη Βόρεια Ελλάδα με προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 777 εκατομμύρια ευρώ κατά την προγραμματική περίοδο 2007-2013 και ειδικά στη Θεσσαλονίκη κατευθύναμε περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ. Είναι βούληση μας όχι μόνο να ενημερώσουμε για τη δουλειά που έχει γίνει αλλά και να συζητήσουμε με τις τοπικές κοινωνίες όσα πρέπει να γίνουν τα επόμενα χρόνια. Η συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν γεννά μόνο υποχρεώσεις αλλά μας δίνει πολύτιμα χρηματοδοτικά εργαλεία για την άνοδο του επιπέδου διαβίωσης των πολιτών και την προστασία του περιβάλλοντος. Μαζί με τους πολίτες και τους τοπικούς φορείς θα σχεδιάσουμε τα έργα εκείνα που θα κάνουν τη ζωή μας ακόμη καλύτερη.»

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη»  2007 – 2013 περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων και έργων περιβαλλοντικών υποδομών τόσο τοπικής όσο και μεγάλης κλίμακας, η υλοποίηση των οποίων συμβάλει στην   Αειφορική Διαχείριση των περιβαλλοντικών μέσων, του φυσικού αποθέματος και των Αστικών Κέντρων  αλλά και στην αναβάθμιση της Δημόσιας Διοίκησης  στην χάραξη και εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής. Έχει ως Στρατηγικό Στόχο την προστασία και αναβάθμιση  του περιβάλλοντος ώστε να αποτελέσει το υπόβαθρο για την  άνοδο της ποιότητας ζωής των πολιτών καθώς και παράγοντα βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της Οικονομίας. Τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά, καθώς και τα ευνοϊκά κλιματολογικά δεδομένα της Ελληνικής Επικράτειας (ακτές, νησιωτικός χώρος, υψηλή βιοποικιλότητα κλπ) αποτελούν για το Ε.Π. «Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη» τη βάση μιας στοχευμένης πολιτικής χρηματοδότησης στις Περιφέρειες με μια σειρά έργων που σχετίζονται με την προστασία, την αναβάθμιση και την ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος ώστε να αποτελέσει το υπόβαθρο μιας ποιοτικής ανάπτυξης. Μερικές από τις κυριότερες παρεμβάσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος είναι:

  •     Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ενεργειακή αποδοτικότητα,
  •     βιοκλιματικές αναπλάσεις
  •     αποχετεύσεις, βιολογικοί καθαρισμοί, διαχείριση αστικών λυμάτων
  •     διαχείριση στερεών και επικίνδυνων αποβλήτων,
  •     προστασία ευαίσθητων περιοχών, προστατευόμενες περιοχές (ενίσχυση Φορέων Διαχείρισης, προστασία και ανάδειξη βιοποικιλότητας, ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση βιότοπων)
  •     έργα ύδρευσης, εξοικονόμηση και επαναχρησιμοποίηση νερού,
  •     προστασία και διαχείριση υδάτινων πόρων

Ενημερωτικό πρόγραμμα της ημερίδας

 ypeka.g
31/1/14

Τρίτη, Ιανουαρίου 01, 2013

Ποια ανάπτυξη, με ποιους πολίτες και με ποια εργαλεία σε εποχή κρίσης

Μαργαρίτα Καραβασίλη*
«Η παντελής έλλειψη εμπιστοσύνης των Ελλήνων πολιτών προς την πολιτεία αποτελεί τροχοπέδη κάθε δημιουργικής προοπτικής και δράσης, όπως επισημαίνει με άρθρο της στην «ΗτΣ» η Μαργαρίτα Καραβασίλη, τονίζοντας πως «αποτελεί ταυτόχρονα αφορμή για ασυνείδητες, σπασμωδικές αντιδράσεις, που ευκαιριακά χειραγωγούνται από κάθε είδους συμφέροντα, ιδιαίτερα μάλιστα σε μια εποχή γενικευμένης κρίσης, όπως η σημερινή»!
Η υποβάθμιση του φυσικού χώρου και της ποιότητας ζωής μας δεν είναι παρά η συνέπεια της συνεχιζόμενης και εντεινόμενης διαχρονικής καταστροφής από την εντατική και ανορθολογική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, αλλά και από την επιβολή μη βιώσιμων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης, που ανέτρεψαν -σταδιακά- πολιτισμικές αναφορές και πανανθρώπινες αξίες.

Παρ' όλα αυτά οι μέχρι σήμερα πολιτικές και πρακτικές, που κινούνται στον χώρο είτε της θεωρητικής πολιτικολογίας, είτε της σκόπιμης αδιαφορίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συστατικών της ισόρροπης εξέλιξης, αφενός δεν έχουν παρέμβει ουσιαστικά, αφετέρου άφησαν αναξιοποίητο το ανθρώπινο δυναμικό καθοδηγώντας το σκόπιμα, είτε σε αδράνεια είτε στην παθητική αποδοχή στοχευμένων επιλογών μεμονωμένων συμφερόντων.

Ποια ανάπτυξη, με ποιους πολίτες και με ποια εργαλεία σε εποχή κρίσης
Η παντελής έλλειψη εμπιστοσύνης των Ελλήνων πολιτών προς την πολιτεία αποτελεί τροχοπέδη κάθε δημιουργικής προοπτικής και δράσης και ταυτόχρονα αφορμή για ασυνείδητες, σπασμωδικές αντιδράσεις, που ευκαιριακά χειραγωγούνται από κάθε είδους συμφέροντα, ιδιαίτερα μάλιστα σε μια εποχή γενικευμένης κρίσης, όπως η σημερινή!
Η ανάγκη για μια πορεία ριζικής αλλαγής και προσαρμογής στα διαφοροποιούμενα δεδομένα για τη βελτίωση των όρων ποιοτικής εξέλιξης που επηρεάζουν την επιβίωση του ανθρώπου είναι περισσότερο από ποτέ υπαρκτή και εκφράζεται αδιαλείπτως από ανθεκτικές κοινωνικές ομάδες.

Ποια ανάπτυξη, με ποιους πολίτες και με ποια εργαλεία σε εποχή κρίσης
Ταυτόχρονη είναι και η απαίτηση για μια συνεκτική και σταθερή πορεία προόδου, που θα εγγυάται σταθερότητα, ασφάλεια και ισορροπία ανάμεσα στην οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον, είναι πλέον κοινή συνισταμένη μιας διαρκώς αυξανόμενης μερίδας της κοινωνίας των πολιτών.
Προστασία περιβάλλοντος
Οι παραπάνω διαπιστώσεις, που βασίζονται σε πολλών ετών εμπειρία, μας οδήγησαν στην ανάγκη να δώσουμε μια ουσιαστική απάντηση στην αδράνεια της ελληνικής κοινωνίας, που περιορίζεται σε στείρα κριτική ή/και απαισιόδοξες πρακτικές, μέσα από συλλογικές δράσεις και ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη ενημέρωση κάθε πολίτη για οποιοδήποτε θέμα τον απασχολεί, με απόλυτη διαφάνεια και χωρίς σκόπιμη επιλεκτικότητα.
Απευθυνθήκαμε έτσι σε ενεργούς πολίτες, που έχουν αποβάλει εγωισμό και βουλιμία και διατηρούν λογικές σύγχρονες και θαρρετές, που οραματίζονται νέες δομές για μια ανάπτυξη που δεν θα βασίζεται απλά στην ποσοτική μεγέθυνση της παραγωγής και της οικονομίας, αλλά και στην κοινωνική ευημερία και στην προστασία του περιβάλλοντος και κυρίως στην ποιοτική εξάπλωση, αλλά και που διαθέτουν φαντασία, δημιουργικές ιδέες, έμπνευση, όραμα, τόλμη και αυταπάρνηση, ώστε να διεκδικήσουν ειρηνικά και τεκμηριωμένα τα συλλογικά αγαθά, που οι μέχρι σήμερα πολιτικές ηγεσίες τους έχουν στερήσει.
Αποδεχτήκαμε ένα Πλαίσιο Αρχών και ιδρύσαμε μια Αστική, Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία, με την επωνυμία «Παρατηρητήριο Πολιτών για την Αειφόρο Ανάπτυξη», με τον διακριτικό τίτλο CISD. Σκοπός μας είναι η διαμόρφωση μιας άλλης άποψης για την ανθρώπινη συνύπαρξη, βασισμένης στην αξιοπρέπεια, στην αλληλεγγύη, στην ανεκτικότητα και στον σεβασμό της πολυ-πολιτισμι­κότητας, με επίγνωση των ιδιαιτεροτήτων κουλτούρας και κοσμο-θεωρίας κάθε εμπλεκομένης κοινωνικής ομάδας. Επιπλέον, επιδιώκουμε τη διασφάλιση ενός υψηλής ποιότητας περιβάλλοντος, μέσα από μια σφαιρική θεώρηση πολιτικών και στρατηγικής και μέσα από ένα σαφές σχέδιο δράσης, που θα βασίζεται στη συμμετοχή ενημερωμένων πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Αειφόρος ανάπτυξη
Θεωρούμε ότι η Αειφόρος Ανάπτυξη προσφέρει προοπτική για διέξοδο από την πολύμορφη κρίση, μπορεί να εξασφαλίσει τη μελλοντική ισορροπία για τη βελτίωση των όρων ποιοτικής εξέλιξης που επηρεάζουν την επιβίωση του ανθρώπου και να εγγυηθεί μια συνεχή πορεία αλλαγής και προσαρμογής στα διαφοροποιούμενα δεδομένα. Συνεπώς αποτελεί πρόκληση για πρωτοβουλίες και δράση, ώστε να εμπεδωθεί η συνείδηση της ποιοτικής και ισόρροπης εξέλιξης του ανθρώπου, με κύριο γνώμονα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Το CISD αποτελεί εργαλείο εντοπισμού κρίσιμων προβλημάτων σε όλα τα πεδία και επίπεδα που αφορούν στην αειφόρο ανάπτυξη (οικονομία, κοινωνία, περιβάλλον), εργαλείο έρευνας,από έγκυρους εμπειρογνώμονες, αλλά και Επιθεώρησης & Ελέγχου των πράξεων και πρακτικών της Διοίκησης σε όλα τα επίπεδα με τη συμμετοχή εξειδικευμένων, ανεξάρτητων επιστημόνων και κυρίως εργαλείο σύνθεσης και προτάσεων προοπτικής με την ανοικτή συμμετοχή ευαισθητοποιημένων πολιτών που συνεχίζουν να ελπίζουν, και να αγωνίζονται!

* Πρόεδρος CISD (Citizens' Inspectorate for Sustainable Development) πρωην Ειδική Γραμματέας Επιθεώρησης Περιβάλλοντος & Ενέργειας, ΥΠΕΚΑ
.imerisia.gr
29/12/12 

Τετάρτη, Νοεμβρίου 21, 2012

Η Καλύτερη Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων Στόχος μιας Νέας Πράσινης Ενεργειακής Πολιτικής

Μια νέα πράσινη ενεργειακή πολιτική που θα λαμβάνει υπόψη και θα μεγιστοποιεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής ενεργειακής βιομηχανίας, καθώς και του κλάδου των ενεργειακών υπηρεσιών, χρειάζεται με στόχο την καλύτερη ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, μέσω του σχεδιασμού κτιρίων χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης και την αποκατάσταση του τοπικού περιβάλλοντος. Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα της σημερινής εκδήλωσης «Ενέργεια και κτίρια: Λύσεις για ένα βιώσιμο μέλλον», που διοργάνωσε το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ευγενίδου, στο πλαίσιο της ανακήρυξης του έτους 2012 από τον ΟΗΕ ως «Διεθνές Έτος Βιώσιμης Ενέργειας για όλους».


Αναφερόμενος στην πολιτική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια-Ευρώπη 2020, ο καθηγητής του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, Κωνσταντίνος Καρτάλης, ανέφερε ότι τα κράτη-μέλη έχουν δεσμευθεί να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 20%, να αυξήσουν το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Ε.Ε. κατά 20% και να επιτύχουν το στόχο του 20%, όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση έως το 2020.

Σύμφωνα με τον κ. Καρτάλη, οι στρατηγικές για την κλιματική προσαρμογή των πόλεων συνοψίζονται ως εξής: Αντιμετώπιση της πόλης ως ζωντανού οργανισμού και όχι απλώς και μόνον ως ένα σύμπλεγμα κτιρίων, αντιμετώπιση της αστικής διάχυσης, ρύθμιση του θερμικού περιβάλλοντος, έμφαση στη σχέση θερμικού περιβάλλοντος και υγείας, καθώς αυτή επηρεάζει το δείκτη θερμικής δυσφορίας.

Επίσης, όπως υπογράμμισε, επιτακτική ανάγκη είναι η δημιουργία χώρων πρασίνου, η προαγωγή βιοκλιματικού και φιλο-περιβαλλοντικού σχεδιασμού και η υποστήριξη νέων τεχνολογιών και συστημάτων δόμησης με ελάχιστο περιβαλλοντικό ίχνος.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, χρησιμοποίησε τον όρο «αστικό βελονισμό», διευκρινίζοντας ότι αυτό που απαιτείται είναι η δημιουργία μικρών πάρκων ανάμεσα σε κτίρια, που θα συμβάλει στη θερμική εκτόνωση και στην κυκλοφορία του αέρα.

Οι τεχνικές για τη βελτίωση του αστικού μικροκλίματος, σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ), Ματθαίο Σανταμούρη, είναι η αύξηση του αστικού πράσινου, η χρήση ψυχρών υλικών, η μείωση της ανθρωπογενούς θερμότητας, η χρήση ψυχρών πηγών για την απόρριψη της πλεονάζουσας θερμότητας, καθώς και η κατάλληλη διάταξη και χρήση των ελεύθερων χώρων με σκίαση και αερισμό.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «για να υπάρξουν κτίρια μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης έως το 2020, πρέπει να προσθέσουμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη αυτού του σκοπού, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, είναι η οργάνωση της αγοράς από πλευράς κράτους, η εκπαίδευση μηχανικών και, γενικότερα, η δημιουργία μηχανισμών παρακολούθησης των διαδικασιών. Ως ένα επιτυχημένο παράδειγμα αστικού μετασχηματισμού, ο ίδιος ανέφερε το σχεδιασμό και την κατασκευή του βιοκλιματικού πάρκου Φλοίσβου, ενώ πρόσθεσε ότι υπάρχει ήδη ένα μεταπτυχιακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα αειφόρου ενεργειακού σχεδιασμού εξ’ αποστάσεως.
Από την πλευρά του, ο διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, Σεντρίκ Μπορέλ, δήλωσε ότι στόχος είναι η θέσπιση νέων μηχανισμών, προκειμένου να γίνει πιο πράσινο το δομημένο περιβάλλον.

Τόνισε μάλιστα ότι τα νέα κτίρια πρέπει να πληρούν τα νέα πρότυπα, υπογραμμίζοντας ότι, πέραν της ενεργειακής απόδοσης για την κατασκευή κτιρίων, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι εξής παράμετροι, που είναι η οικο-κατασκευή, η οικολογική διαχείριση του κτιρίου, η υιοθέτηση πρακτικών για βιώσιμη κατοικία, ενώ επεσήμανε ότι σημαντική πτυχή για την αειφόρο δόμηση είναι και η βιοποικιλότητα.
Τέλος, ανέφερε ότι το τελευταίο διάστημα οι νέοι βιομηχανικοί κλάδοι βελτιώνονται συνεχώς, μέσω της ανάλυσης του κύκλου ζωής από περιβαλλοντικής άποψης και προωθείται η οικο-αντίληψη.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, μίλησε και ο καθηγητής στη Γαλλική Πολυτεχνική Σχολή Mines-Paris Tech, Ζερόμ Αντνό, ο οποίος παρουσίασε, με τη σειρά του, λύσεις για την αντιμετώπιση και την πρόληψη των ενεργειακών προκλήσεων στα κτίρια. 

.energia.gr
21/11/12
----------------

Κυριακή, Σεπτεμβρίου 30, 2012

Αειφόρος ανάπτυξη και τροχιά ραγδαίας υπανάπτυξης της Ελλάδας

Παναγιώτης Ήφαιστος www.ifestosedu.gr
Περιεχόμενα:
1. Ανάπτυξη ή θανατηφόρα τροχιά υπανάπτυξης;

2. Αειφόρος ανάπτυξη, περιβάλλον, ανάπτυξη και οι ποιοτικές βαθμίδες του τρόπου ζωής.

3. Ο κατήφορος της μαζικής υποκουλτούρας, το ζήτημα της ανάπτυξης και τα φυσικά και πολιτισμικά αγαθά μιας κοινωνίας

------------------------------------------------------------

1. Ανάπτυξη ή θανατηφόρα τροχιά υπανάπτυξης;

Η Ελλάδα υποβαθμίζεται, ο δημόσιος πλούτος ξεπουλιέται, η φυσική κληρονομιά εκποιείται και η πολιτιστική κληρονομιά ροκανίζεται. Μπροστά στα μάτια μας και εν μέσω γενικής απάθειας προωθείται μια αναπτυξιακά διαστρεμμένη απόφαση. Συμβολίζει την εκμηδένιση του κοινωνικοπολιτικού μας συστήματος και την επαπειλούμενη επερχόμενη εκμηδένιση του νεοελληνικού κράτους.




Απειλείται, μεταξύ άλλων, η κατάληψη και περιβαλλοντολογική καταστροφή νήσων, νησίδων και βραχονησίδων που αποτελούν φυσική και πολιτιστική κληρονομιά των Ελλήνων. Λαμβάνοντας υπόψη διεθνείς συμβάσεις και τις αποφάσεις της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη, μια τέτοια απόφαση μπορεί ενδεχομένως να υιοθετηθεί από το λικνιζόμενο πολιτικό προσωπικό και να δημιουργήσει «νομικά» και κυρίως μη αντιστρέψιμα περιβαλλοντολογικά τετελεσμένα, πλην κατά βάση είναι άνομη, καταχρηστική και πολιτικά ανήθικη.

Καταστέλλει τις φυσικές ομορφιές και επιφέρει ανεπίστροφο πλήγμα κατά των φυσικών τοπίων του οικοσυστήματός μας τα οποία δεν έχουν μέχρι στιγμής πληγεί από αδηφάγες και άπληστες αυθαιρεσίες. Σε προγενέστερη παρέμβασή μας (http://www.ifestosedu.gr/111Vraxonisides.htm) εξηγήσαμε γιατί η «αξιοποίηση» με «ενοικίαση» για διάρκεια … μόνο 50 ή 100 χρόνων (έτσι μεταμφιέζεται το ξεπούλημα) νήσων, νησίδων και βραχονησίδων βλάπτει το δημόσιο συμφέρον. Είναι μια περιβαλλοντολογικά αξιοθρήνητη και από οικονομικής άποψης άσκοπη απόφαση.

Εδώ θα υπογραμμίσουμε ότι αποτελεί, επίσης, μια απόφαση που παρακάμπτει επιδεικτικά την έννοια της αειφόρου ανάπτυξης. Έννοια η οποία αποτελεί μια ευρύτατα εμπεδωμένη οικουμενική παραδοχή. Εδώ και δεκαετίες θεωρείται οικουμενικό κεκτημένο στον ΟΗΕ, στις διεθνείς συνδιασκέψεις για το περιβάλλον, στους διεθνείς θεσμούς, στο διεθνές δίκαιο, στην ΕΕ και στην εσωτερική δικαιοταξία πολλών κρατών.

Σκανδαλωδώς παρακάμπτονται κεκτημένα του περιβαλλοντολογικού προβληματισμού για τη σχέση οικοσυστήματος, των πλουτοπαραγωγικών πόρων και οικονομικής ανάπτυξης. Υποθηκεύεται το δικαίωμα των μελλοντικών γενεών, επιπλέον, να απολαύσουν τα φυσικά και πολιτισμικά αγαθά της πατρίδας τους. Αγαθά τα οποία θεωρούνται αναγκαία προϋπόθεση μιας ισόρροπης αειφόρου οικονομικής προόδου και μιας ευημερίας που δεν οδηγεί στην ανθρωπολογική εκμηδένιση.

Η δήθεν «αξιοποίηση» των νήσων, νησίδων και βραχονησίδων, που μέχρι στιγμής γλίτωσαν από τα νύχια όσων επί δεκαετίες αυθαιρετούν και καταπατούν, συμβολίζει πολιτική υποκρισία, ανομία, επερχόμενες αρνητικές οικονομικές αποδόσεις, οικολογικό πλήγμα, αισθητικό πλήγμα, υποβάθμιση της νεοελληνικής κοινωνίας στις διεθνείς ιεραρχίες και περιφρόνηση του γεγονότος ότι το πλέγμα νήσων, νησίδων και βραχονησίδων σχετίζεται με την εθνική μας ασφάλεια και τους υποθαλάσσιους πλουτοπαραγωγικούς πόρους.

Κοντολογίς, σημαίνει ανεπανόρθωτη περιβαλλοντολογική βλάβη κατά φυσικών τοπίων που έμειναν ανέγγιχτα επί χιλιετίες, επέλαση της ιδιωτείας, κατάληψη και αισθητικό βιασμό φυσικών τοποθεσιών που δεν είναι μόνο απείρου κάλλους αλλά και αναγκαία προϋπόθεση μιας ανθρωπολογικά, οικονομικά και οικολογικά ισόρροπης ανάπτυξης και ευημερίας.

Ο κάθε ενδιαφερόμενος και ιδιαίτερα όποιος φέρει το βάρος της ευθύνης στη διαμόρφωση των αποφάσεων, είναι υποχρεωμένος να ενημερωθεί έγκυρα και αξιόπιστα για την κρατούσα σήμερα αντίληψη της σχέσης περιβάλλοντος και ανάπτυξης, την πολιτική της ΕΕ για το θέμα αυτό όπως αποτυπώνεται σε πάμπολλα κείμενα, τις αποφάσεις διεθνών διασκέψεων για το περιβάλλον και την οικουμενική πλέον αξίωση της πλειονότητας των ανθρώπων για ενσωμάτωση σε κάθε αναπτυξιακή απόφαση των κοινωνικών, πολιτισμικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων και παραγόντων.

Ακόμη και η νήσος Φλέβα απέναντι από την Βουλιαγμένη, για παράδειγμα, τόπος απείρου κάλλους και μοναδικής χλωρίδας και πανίδας –όπου επιπλέον κάθε άνοιξη δεκάδες χιλιάδες πετούμενα γεννούν, επωάζουν και εκκολάπτουν τα θαύματα της φύσης– και έκτασης φυσικού τοπίου 1500 στρεμμάτων στην αυλή 5 εκατομμυρίων αστικοποιημένων πολιτών, χρησιμοποιείται ως «αναπτυξιακό δόλωμα», για να εκμαυλιστούν οι πολίτες συνειδησιακά.

Περίπου λένε στους έλληνες πολίτες: «Δεν πειράζει που θα διώξουμε τους γλάρους που επωάζουν. Δεν πειράζει που θα εκμηδενίσουμε μια από τις πλουσιότερες χλωρίδες και πανίδες της Μεσογείου. Δεν πειράζει που θα ρυπανθεί μια από τις πλουσιότερες υποθαλάσσιες περιοχές του Σαρωνικού. Αυτό που χρειάζεστε είλωτες έλληνες ιθαγενείς, είναι καζίνα να ξενυχτάτε, σκυλάδικα να αποχαυνώνεστε και κορδωμένους ξένους «αστέρες» του Σινεμά που θα καταλάβουν τις παραλίες και τα υψώματα τα οποία θα περιφρουρεί ιδιωτική αστυνομία. Αυτόν τον χυδαίο μεταμοντέρνο τόπο εσείς, ιθαγενείς, θα τον βλέπετε από μακριά ή θα είστε θυρωροί και ιδιωτικοί αστυνομικοί της βαρβαρότητας». Αυτή είναι η αειφόρος «ανάπτυξη» στην εποχή της τρόικας;

Την ίδια στιγμή που το ίδιο πολιτικό προσωπικό το οποίο με χονδροειδή «λάθη» ή παραλείψεις εξανεμίζει εκατοντάδες δισεκατομμύρια, ασυνάρτητοι μεταπράτες ψεύτικων ονείρων οχλαγωγούν κραυγάζοντας χυδαία συνθήματα περί δήθεν οικονομικής ανάπτυξης που δήθεν θα φέρει η «αξιοποίηση» με μια κατά τα άλλα άνομη, καταχρηστική και οικολογικά καταστροφική εκποίηση της φυσικής και πολιτισμικής μας κληρονομιάς.

Ένα αχρείαστο, άσκοπο και αξιοθρήνητο ξεπούλημα που υποθηκεύει πανέμορφες τοποθεσίες στη μαζική υποκουλτούρα. Η ιδέα για μια ισόρροπη και αειφόρο οικονομική ανάπτυξη που σέβεται το περιβάλλον, τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και την ανθρώπινη οντότητα, σαρώνεται κάτω από το χαλί εν μέσω απειλών, αβεβαιότητας και κίβδηλων υποσχέσεων. Αφήνουμε την πατρίδα μας να βεβηλωθεί ανεπίστροφα.

---------------------------

2. Αειφόρος ανάπτυξη, περιβάλλον, ανάπτυξη και οι ποιοτικές βαθμίδες του τρόπου ζωής.

Η κρατούσα άποψη διεθνώς είναι ότι βιώσιμη ανάπτυξη μπορεί να σημαίνει μόνο αειφόρο ανάπτυξη:

  • α) διαφύλαξη ενός κρίσιμου φυσικού κεφαλαίου,
  • β) διασφάλιση αναπλήρωσης των πλουτοπαραγωγικών πόρων που χρησιμοποιούνται για αναπτυξιακούς λόγους,
  • γ) διασφάλιση της βιοποικιλότητας και
  • δ) κανονιστικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ότι η ευημερία μελλοντικά είναι ευθέως ανάλογη φιλικών με το περιβάλλον οικονομικών δραστηριοτήτων που διαφυλάττουν τη φυσική και πολιτισμική κληρονομιά.
Χωρίς ασφαλώς να εξαντλήσουμε αυτή τη μεγάλη υπόθεση θα εστιάσουμε την προσοχή στο οικονομικό σκέλος και τη σχέση του με τη φυσική και πολιτισμική κληρονομιά.

Παρά το γεγονός ότι επίκεινται αποφάσεις μεγάλης περιβαλλοντολογικής σημασίας, παρατηρείται ένας ανερμήνευτος εφησυχασμός στο επίπεδο του πολιτικού προσωπικού, των μέσων ενημέρωσης, των οργανώσεων στο πεδίο της περιβαλλοντολογικής προστασίας και των επιστημονικά αρμόδιων. Εφησυχασμός ο οποίος θα οδηγήσει σε άνευ προηγουμένου και ανεπίστροφη καταπάτηση εκείνων των κομματιών του ελληνικού θαλάσσιου οικοσυστήματος που μέχρι σήμερα έτυχε να μείνει άθικτο.

Γράφοντας αυτές τις γραμμές έχω μπροστά μου ογκώδεις συλλογικούς τόμους για την «αειφόρο ανάπτυξη» γραμμένους από εκλεκτούς επιστήμονες. Για λόγους οικονομίας χώρου και για να καταδείξω το γεγονός ότι εδώ δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό αλλά λέμε μόνο το αυτονόητο, καταγράφω ενδεικτικούς τίτλους επιστημονικών παρεμβάσεων:
«Δικαιώματα του ανθρώπου και των λαών στον πολιτισμό και το περιβάλλον: Μια τελευταία ανάγνωση της διεθνούς πρακτικής και της νομολογίας».
«Το δικαίωμα σ’ ένα υγιές και αρμονικό περιβάλλον ως συλλογικό ανθρώπινο δικαίωμα».
«Η αειφορική ανάπτυξη στο πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης της φυσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς».
«Προστασία της πολιτισμικής και φυσικής κληρονομιάς, διεθνής και ευρωπαϊκή διάσταση».
«Η οικονομική διάσταση στην προστασία της φυσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς».
«Η αειφορία ως παράδειγμα προστασίας και διαχείρισης του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος».
«Ο ρόλος του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην τήρηση και εφαρμογή του Κοινοτικού δικαίου για το περιβάλλον».
«Οργανωμένα συμφέροντα και ομάδες πίεσης στην Κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική περιβάλλοντος».
«Λειτουργική σχέση Ανθρώπου και Φύσης».
«Ο ρόλος των ΜΜΕ στην παραγωγή κοινωνικής προβληματικής και της πολιτικής για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτισμικής κληρονομιάς».
«Αειφορία και ανάπτυξη των θαλασσών και των ωκεανών». «Η επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης μέσα από τον χωροταξικό σχεδιασμό».

Συντομογραφικά συνοψίζουμε την ουσία αυτού του ζητήματος. Ήδη από τον 18ο αιώνα αλλά πολύ περισσότερο το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα έγινε ευρέως αποδεκτό ότι η άκριτη ανάπτυξη εις βάρος του περιβάλλοντος σημαίνει υποβάθμιση του οικοσυστήματος και υποβάθμιση του ανθρώπου. Η μαζικοπαραγωγή και η μαζικοκατανάλωση δεν σημαίνει αυτόματα και πάντοτε πρόοδο, ιδιαίτερα όταν ανταγωνίζεται ευθέως το περιβάλλον και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ζωής. Μεταξύ άλλων, τους πατροπαράδοτους τρόπους ζωής τους, την πολιτισμική τους κληρονομιά, τις κοινωνικές σχέσεις, την άκριτη αστικοποίηση, τις οικογενειακές σχέσεις, την ερωτική συμπεριφορά και τη δημοκρατία.

Ένας «πλαστικός» και μηχανοποιημένος τρόπος ζωής προκαλεί ανθρωπολογική υποβάθμιση κάθε είδους και σίγουρα διαφθορά της διατροφικής αλυσίδας.

Αειφόρος ανάπτυξη σημαίνει:

α) Διασφάλιση πόρων για το μέλλον με χρήση τους που είναι μικρότερη από την ανανέωσή τους,

β) μέριμνα ούτως ώστε να διαφυλαχθεί η χλωρίδα και πανίδα και

γ) μέριμνα ούτως ώστε να μην θίγεται η εν γένει φυσική και πολιτισμική κληρονομιά, της οποίας το δικαίωμα απόλαυσης των αγαθών ανήκει σε όλους.

«Αειφόρος ή συντηρούμενη ανάπτυξη (Sustainable Development)», επιπλέον, «είναι εκείνο το είδος της ανάπτυξης που αντιμετωπίζει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να αποστερεί από τις επόμενες γενιές τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τις δικές τους ανάγκες» (Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών).

Κάποια πράγματα είναι τόσο αντικειμενικά και τόσο πασίδηλα ορθά, ούτως ώστε με λογικούς όρους δεν τίθεται καν ζήτημα αμφισβήτησής τους. Η ηθικολογία ή αντίστροφα η «αναπτυξιακή ρητορική» περιττεύει. Έτσι, μπορεί κανείς να πει με βεβαιότητα ότι οι αναπτυξιακές δυνατότητες της Ελλάδας, όπως και κάθε άλλης χώρας η οποία (ευτυχώς για τους κατοίκους της) δεν διαθέτει βαριά και ρυπογόνο βιομηχανία, σχετίζεται με δύο βασικά αλληλένδετους παράγοντες:

Πρώτον, τη φιλική με το περιβάλλον και με τους υπάρχοντες πόρους τεχνολογία αιχμής που επιτυγχάνει οικονομική ανταγωνιστικότητα εκεί όπου η χώρα έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα (υπηρεσίες, ναυτιλία, τουρισμό υψηλής στάθμης –όχι μαζικό και όχι ενθαρρυντικό της χυδαίας υποκουλτούρας–, κατασκευαστικός τομέας, εκπαίδευση, γεωργία υψηλών προδιαγραφών βιολογικού προσανατολισμού, συμμετρικές ξένες επενδύσεις σε αυτούς και άλλους τομείς κ.τ.λ.

Δεύτερον, διαφύλαξη ως κόρη οφθαλμού των φυσικών πόρων, δηλαδή την ακεραιότητα όσων φυσικών τοπίων και πολιτισμικών αγαθών έμειναν άθικτα από την άκριτη αστικοποίηση, την άναρχη ανάπτυξη και την αυθαίρετη και χωρίς πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό δόμηση σε πλείστες περιοχές.

Βασικά, θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι εξ αντικειμένου και αποφεύγοντας κάθε βαρβαρισμό, πιθηκισμό και υπανάπτυκτων νοοτροπιών (για παράδειγμα, τη βάρβαρη εκποίηση μερικών πανέμορφων παραλιών της Τουρκίας και την συνεπαγόμενη οικολογική καταστροφή που προκλήθηκε), η Ελλάδα είναι καταδικασμένη σε οικονομικό θάνατο, εάν δεν κατανοήσει ότι το αειφόρο οικονομικό πλεονέκτημά της είναι εκείνα τα φυσικά και πολιτισμικά αγαθά της που έτυχε να μην πληγούν τις τελευταίες δεκαετίες.

Κανένας «φιλοξενούμενός μας επισκέπτης» –έτσι θεωρεί όσους επισκέπτονται την Ελλάδα μια σωστή αναπτυξιακή πολιτική αυτού που συμβατικά ονομάζεται «τουρισμός»– δεν θα έλθει μελλοντικά στην Ελλάδα αν δεν έχουν μείνει ανέπαφα τα φυσικά τοπία που ακόμη δεν έχουν κατακλυστεί από μαζική υποκουλτούρα και αν δεν έχει διαφυλαχθεί ακέραια η πολιτιστική κληρονομιά των Ελλήνων.

Δεν αντιλέγουμε ότι τα πιο πάνω δεν είναι άσχετα με το πώς βλέπουμε την πατρίδα μας και με το πόσο αγαπούμε το συλλογικό Είναι μας: Μεταξύ άλλων, πώς και πόσο είμαστε έτοιμοι να θυσιάσουμε την αξιοπρέπειά μας και τον τρόπο ζωής μας στη μεταμοντέρνα βαρβαρότητα. Πώς και πόσες ξενοκρατικές λογικές θα εισρεύσουν στην επικράτειά μας. Πώς και πόσο ταυτιζόμαστε με την ιδιοσυστασία της κοινωνίας στην οποία ανήκουμε. Πως και πόσο σεβόμαστε την πολιτισμική μας κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον του τόπου μας. Πόσο θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι ή εάν αντίθετα έχουν ήδη κυριαρχήσει αξιοθρήνητα σύνδρομα ξενοκρατίας και υποτέλειας.

Για να συνδέσουμε αυτά τα ζητήματα με την ζώσα καθημερινότητα: ποιος από τους δύο δίσκους της πλάστιγγας βαραίνει όταν από τη μία πλευρά είναι το οικοσύστημα και ο πολιτισμός που κληρονομήσαμε και από την άλλη πλευρά αχρείαστα μωροφιλόδοξα σύνδρομα και συμπλέγματα. Αρχοντοχωριάτικα ντυσίματα, περιττά αυτοκίνητα «πολυτελείας» και κωμικοτραγικές επιδειξιομανείς συμπεριφορές κάθε είδους που υποβαστάζουν ελλειμματικές προσωπικότητες και ασθενείς ψυχές.

Εν κατακλείδι, πόσο αγαπάμε και σεβόμαστε την πατρίδα μας ή αντίστροφα πόσο θεωρούμε τους εαυτούς μας παροδικούς αχθοφόρους, άπληστους επιβήτορες των φυσικών και πολιτισμικών αγαθών και εφήμερους μεταπράτες ξεπουλήματός τους.

Καμιά αντίρρηση δεν μπορεί να υπάρξει ότι αμφίπλευρες επιλογές στα πιο πάνω «διλήμματα» προσδιορίζουν τις ποιοτικές βαθμίδες μιας οποιασδήποτε κοινωνίας: Ποια κοσμοθεωρητικά θέσφατα υποβόσκουν στα κοινωνικοπολιτικά της θεμέλια; Ποιες είναι οι ποιοτικές βαθμίδες της πολιτικής της ανθρωπολογίας και του κοινωνικοπολιτικού της συστήματος; Τι κυρίαρχα πολιτισμικά πρότυπα προσδιορίζουν την αισθητική των πολιτών; Ποιες είναι οι ποιοτικές βαθμίδες του τρόπου ζωής τους; Ποιες πολιτικές προσεγγίσεις υιοθετούνται εάν σκοπός είναι υψηλές ποιοτικές βαθμίδες ζωής;

Πολύ σωστά και πολλοί επισημαίνουν ότι αειφόρος ανάπτυξη, πολιτισμός και πολιτική είναι άρρηκτα αλληλένδετα. Υπό αυτό το πρίσμα θα πρόσθετα ότι το πολιτισμικό και πολιτικό παράδειγμα που επιλέγεται είναι και το μέτρο στάθμισης και εκτίμησης των ποιοτικών μας βαθμίδων και των πιθανοτήτων εθνοκρατικής επιβίωσης.

Επειδή επιπλέον παρά τις εξελίξεις στο πεδίο αυτό στους διεθνείς θεσμούς, όπως και για πολλά άλλα ζητήματα απουσιάζει κάποια παγκόσμια εξουσία για να υποδείξει και εφαρμόσει περιβαλλοντολογικά υγιείς αποφάσεις, αρμόδιο και υπεύθυνο για ότι συμβαίνει και ότι αποφασίζεται είναι το κοινωνικοπολιτικό σύστημα κάθε κράτους. Ότι και να λέγεται και να πράττεται αλλού, σημασία έχει ότι θα πάθουμε αυτό που μας αξίζει ανάλογα και αντίστοιχα με τις αποφάσεις που υιοθετούνται και εφαρμόζονται τώρα.

-----

Ο κατήφορος της μαζικής υποκουλτούρας, το ζήτημα της ανάπτυξης και τα φυσικά και πολιτισμικά αγαθά μιας κοινωνίας

Ο κατήφορος της αλόγιστης μαζικοπαραγωγής και των αχρείαστων μαζικοκαταναλωτικών συνδρόμων, η περιφρόνηση για την ποιότητα του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος και η συνεπαγόμενη έλευση της αντιαισθητικής μαζικής υποκουλτούρας που όπως εξελίσσονται τα πράγματα θα συνοδεύεται από πτώχευση των Ελλήνων πολιτών και ξενοκρατικές δομές, οδηγεί σε μια ολοένα μεγαλύτερη υποβάθμιση της Ελληνικής κοινωνίας και του τρόπου ζωής των Ελλήνων πολιτών.

Είναι πλέον οικουμενικά κεκτημένη παραδοχή ότι η ποιότητα της ανθρώπινης ζωής και η διασφάλιση της πολιτισμικής και φυσικής κληρονομιάς τίθεται με ίσους όρους με την οικονομική ανάπτυξη. Καθιστά την όποια συμβατική ανθρώπινη ευημερία επισφαλή και η επαπειλούμενη περιβαλλοντολογικά επιβαρυντική οικονομική ανάπτυξη πλήττει τις μελλοντικές γενιές. Η ζωή σε ένα υγιές και αρμονικό περιβάλλον είναι παγίως πολιτικό δικαίωμα όλων των πολιτών ενώ τα «οφέλη» μιας οικολογικά επιβαρυντικής ανάπτυξης δεν μπορεί παρά να είναι και αυτά αχρείαστα, εφήμερα και στο τέλος βλαπτικά για όλους.

Αν και η συζήτηση εξελίσσεται και οι διεθνείς συμβάσεις διαρκώς διαμορφώνονται προς την κατεύθυνση διαφύλαξης όποιων φυσικών και πολιτισμικών αγαθών δεν έχουν ακόμη πληγεί, είναι ευδιάκριτο ότι υπάρχει ήδη μια αξιοπρόσεκτη διεθνής και ενδοκρατική κανονιστική τάξη που ευνοεί τη διαφύλαξη της φυσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς.

Το ζήτημα της σχέσης οικονομικής ανάπτυξης και βιωσιμότητας της ανάπτυξης αυτής με τρόπο που επιτρέπει την πρόοδο και ταυτόχρονα διαφυλάττει τους διαθέσιμους φυσικούς πόρους και την ακεραιότητα όσων φυσικών και πολιτισμικών αγαθών δεν πλήγηκαν, είναι πλέον εν πολλοίς ηθικά κατοχυρωμένο. Υπό την αίρεση της επισήμανσης που προηγήθηκε ότι εν πολλοίς το βάρος της ευθύνης φέρει κάθε κοινωνικοπολιτικό σύστημα, αξίζει να σημειωθεί ότι η κανονιστική αντιμετώπιση της προστασίας του περιβάλλοντος κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος.

Αναμφίβολα, τόσο διακρατικά όσο και εντός των κρατών το ζήτημα της σχέσης «περιβάλλον-ανάπτυξη» ήταν και θα συνεχίσει να είναι πολιτικό και το εκκρεμές των συζητήσεων θα αναζητεί μια σωστή πολιτική φιλοσοφία πάνω στην οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις. Παραμένει εν τούτοις γεγονός ότι κοινωνίες που πλήττονται από υπανάπτυξη ή κοινωνίες, όπως η ελληνική όπου οι ηγέτες της την οδήγησαν στον κατήφορο της ύφεσης, τείνουν να παραβλέπουν περιβαλλοντολογικά κριτήρια και παράγοντες που θεωρούνται πλέον, ηθικοκανονιστικά μιλώντας, θέσφατα.

Πολιτικά, πολιτισμικά και αισθητικά κριτήρια συμπλέκονται με φόβους και αβεβαιότητες με αποτέλεσμα να ευνοούνται αποφάσεις που υποβαθμίζουν τον τρόπο ζωής και που πλήττουν τις μελλοντικές γενιές. Αν και αναμφίβολα όπως με όλα τα ζητήματα η υπόθεση της αειφόρου ανάπτυξης ενδέχεται να θέτει αμφίπλευρα διλήμματα και προβλήματα, κάποια πράγματα αποτελούν, εν τούτοις, σταθερές κάθε αξιοπρεπούς και φυσιολογικής στάσης ζωής.

Πάνω στο εκκρεμές των θεωρήσεων στον ένα πόλο υπάρχει μια τεχνόσφαιρα μέσα στην οποία οι καθήμενοι «απολαμβάνουν» μια ολοένα και πιο αποχαυνομένη μηχανική ζωή. Δεν νοιάζονται αν τρέφονται με πλαστικές τροφές. Ηδονίζονται από τις Σειρήνες της μαζικής υποκουλτούρας και τα μεταμοντέρνα θέλγητρά της. Στον άλλο πόλο του ίδιου εκκρεμούς προσκολλώνται όσοι θέλουν μεν ανάπτυξη αλλά περιβαλλοντολογικά ευαίσθητη και με ποιοτικά κριτήρια ζωής που διασφαλίζουν ισορροπία μεταξύ ποιότητας και ποσότητας.

Παραμένει το γεγονός ότι η μεταμοντέρνα μαζική υποκουλτούρα, τα σύνδρομα νεοπλουτισμού σε πνευματικά υπανάπτυχτες κοινωνίες και ο μωροφιλόδοξος καταναλωτικός πιθηκισμός λιγότερο αναπτυγμένων και εξαρτημένων κοινωνιών οδηγεί σε ιλαροτραγικές αν όχι κωμικές συμπεριφορές. Η επιδειξιομανία, η ματαιοδοξία, ο μηδενισμός και ο αρχοντοχωριατισμός ρίχνει ουκ λίγους στα χαμηλότερα ανθρωπολογικά σκαλοπάτια.

Επειδή ακριβώς αυτά πολλά άλλα ζητήματα είναι εξόχως «Πολιτικά» με την βαθύτερη και πλατύτερη έννοια του όρου, κατοπτρίζουν, εν τέλει, εναλλακτικές επιλογές πολιτικής φιλοσοφίας για τον άνθρωπο, το κράτος και τον κόσμο. Μηδενιστές, μωροφιλόδοξοι και ματαιόδοξοι αρχοντοχωριάτες καραγκιόζηδες με μηδενικές ποιοτικές αξιώσεις και καμιά σκέψη για τις μελλοντικές γενιές; Μηδενική ευαισθησία για το γεγονός ότι η κατάληψη όσων φυσικών τοπίων δεν καταστράφηκαν δεν αναπληρώνεται και δεν επανορθώνεται;

Καμιά αντίρρηση ότι ελέω δημοκρατίας υπάρχει ατομική ελευθερία αποχαύνωσης ή ακόμη και ατομικής διαστροφής, εάν ένας «ιδιώτης» το επιλέγει για την ατομική του ζωή. Το ίδιο και για να αναπτύσσει αυτοκτονικά σύνδρομα ή να υποβαθμίζει με κάθε δυνατό μεταμοντέρνο τρόπο τον εθελούσια μίζερο, συμπλεγματικό και μπερδεμένο επίγειο βίο του. Τι φταίει όμως το περιβάλλον; Τι φταίνε οι αιώνιας αξίας ισορροπίες του οικοσυστήματος;

Επειδή ακριβώς το οικοσύστημα δεν πρέπει να πλήττεται λόγω ατομικών ιδιοτροπιών ή εφήμερων οικονομικών κρίσεων, καμία απόφαση δεν πρέπει να είναι βιαστική και άκριτη. Επιβάλλεται, τουλάχιστον, να γίνει σεβαστό το πνεύμα και το γράμμα των διεθνών και κοινοτικών συμβάσεων καθώς και το μέχρι σήμερα δικαιακό κεκτημένο στην εσωτερική δικαιοταξία.

Μια περιστασιακή πλειοψηφία βουλευτών το 2012, για παράδειγμα, αν βεβηλώσουν με καζίνα και υψηλά ξενοδοχεία τη νήσο Φλέβα, όπως ήδη αναφέραμε φυσικό τοπίο έκτασης 1.500 στρεμμάτων μέσα στην αυλή πολλών εκατομμυρίων αστικοποιημένων πολιτών χωρίς άλλη αντίστοιχη διέξοδο, εγκληματούν πολιτικά και αναπτυξιακά. Εγκληματούν επίσης πολιτισμικά και βλάπτουν ανεπανόρθωτα τις μελλοντικές γενιές.

Τα οποιαδήποτε ψίχουλα της εκποίησης καταστρέφουν τη χλωρίδα και πανίδα εκδιώκουν δεκάδες χιλιάδες πτηνά που γεννούν και επωάζουν και στερούν τη δυνατότητα στους πολίτες να απολαύσουν τη φύση καθημερινά και απρόσκοπτα. Δεν είναι κάτι τέτοιο αναγκαίο για την εργασιακή τους απόδοση, για την ευημερία τους, για την απόλαυση ποιοτικών προϊόντων της φύσης, για τον πατροπαράδοτο τρόπο ζωής και για την απόλαυση των παραδοσιακών πολιτισμικών αγαθών; Είναι όλα αυτά αναλώσιμα στον βωμό μαζικοπαραγωγικά παραγόμενων πλαστικών απομιμήσεων και προτιμήσεων;

Εν τέλει, το προαναφερθέν εκκρεμές κάθε Πολιτείας έχει στη μια πλευρά ανθρωπολογικά εκμηδενισμένους πρωταθλητές τις ιδιωτείας και στην άλλη πλευρά πολιτειακά πολίτες που επιδίδονται στο άθλημα ενός ενάρετου πολιτικού βίου.

Στον ένα πόλο βρίσκουμε έσχατους ατομικιστές, φιλοτομαριστές, ηδονιστές, μηδενιστές, άπληστους διακατεχόμενους από εγωπάθεια και ωμές ορμές, ασύδοτους, πανέτοιμους για κατάχρηση εις βάρος της Πολιτείας και ελάχιστα ή καθόλου ευαίσθητους για το φυσικό τοπίο, την πολιτισμική κληρονομιά και τα βαθύτερα μακροχρόνια συμφέροντα της πολιτικής κοινότητας στην οποία ανήκουν.

Στον άλλο πόλο είναι πολίτες με την ενάρετη και κλασική έννοια του όρου, οι οποίοι θεωρούν τη δική τους ευημερία και επιτυχία συνάρτηση της πολιτισμικής και φυσικής ακεραιότητας και της ασφάλειας της Πολιτείας στην οποία ανήκουν. Είναι γι’ αυτό φυσιολογικά ευαίσθητοι και θετικοί με τις οικουμενικές κατακτήσεις του πολιτικού πολιτισμού των ανθρώπων. Μεταξύ αυτών των κατακτήσεων οικουμενικού χαρακτήρα είναι και η αειφόρος ανάπτυξη.

Ο Περικλής, πάντως, εδώ και δύο χιλιετίες προσδιόρισε τις πιο πάνω προϋποθέσεις του πολιτειακού βίου με ακρίβεια: Ιδιωτεία versus πολιτειακή συνείδηση και αίσθημα του συλλογικού συμφέροντος.

Μια τέτοια κλασική αντίληψη σίγουρα δεν είναι αποδεκτή από την επέλαση του μηδενισμού. Λογικό είναι κάθε γνήσιο πνευματικό τεκνό του Μαρκήσιου de Sade να ισχυρίζεται ότι η ιδιωτεία πρέπει να υπερισχύει των καλώς νοούμενων πολιτειακών συμφερόντων. Πνεύμα και πολιτισμός δεν υπάρχει, θα ισχυριζόταν ο de Sade και οι οπαδοί του: Υπάρχει μόνο ηδονισμός, ιδιωτεία που τον εκπληρώνει, φιλοτομαρισμός, εγωπάθεια και άπληστη απόλαυση των άνομων οφελών της ισχύος όποιος περιστασιακά την κατέχει.

Όσο και αν μέσα στην κρεπάλη της κρίσης και των εκφοβισμών κυριαρχούν τέτοιες μηδενιστικές τάσεις, παραμένει γεγονός ότι η Ελλάδα του 2012 θα επιβιώσει αν καταδειχθεί ότι παρά την κρίση υπάρχουν εν τούτοις ακόμη αντιστάσεις κατά της εκποίησης του δημόσιου πλούτου και των φυσικών και πολιτισμικών αγαθών που κληροδοτήσαμε. Όσων τουλάχιστον έμειναν ακόμη άθικτα.

26.9.2012

Πέμπτη, Μαΐου 31, 2012

FAO: Ο κόσμος μπορεί να τραφεί και με λιγότερα

Μικρότερη αύξηση της παραγωγής τροφίμων σε σχέση με τις προβλέψεις αρκεί να θρέψει τον κόσμο, με την προϋπόθεση ότι θα στραφεί στην αειφόρο καλλιέργεια, θα μειώσει τα απόβλητα τροφίμων και θα σταματήσει την υπερβολική κατανάλωση, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε στις 30 Μαΐου ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO).
Αν συνεχιστούν τα σημερινά πρότυπα κατανάλωσης, η παγκόσμια κοινότητα θα χρειαστεί να αυξήσει την παραγωγή τροφίμων κατά 60% μέχρι το 2050 από τα επίπεδα της περιόδου 2005-2007 για να τραφεί ο πληθυσμός που αναμένεται να φθάσει στα 9 δις από 7 δις που είναι σήμερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού.

Ωστόσο, είναι πιθανό ο πληθυσμός να τραφεί με μικρότερη αύξηση στην παραγωγή τροφίμων, αναφέρει ο FAO σε έκθεσή του που δημοσιοποιήθηκε ενόψει της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Αειφόρο Ανάπτυξη (UNCSD) ή Σύνοδο Κορυφής της Γης «Ρίο+20».
Σε ό,τι αφορά την παραγωγή, τα συστήματα γεωργίας και τροφίμων θα πρέπει να μειώσουν τον αρνητικό περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο, περιλαμβανομένων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου--σύμφωνα με την έκθεση-- ενώ αναφορικά με την κατανάλωση η παγκόσμια κοινότητα θα πρέπει να περιορίσει τα απόβλητα τροφίμων που αναλογούν σε 1,3 δισεκατομμύρια τόνους τον χρόνο, σχεδόν ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων προς ανθρώπινη κατανάλωση.
Οι κυβερνήσεις που θα συμμετάσχουν στη συνδιάσκεψη στο Ρίο τον Ιούνιο θα πρέπει να δεσμευτούν ότι θα επιταχύνουν τις προσπάθειες να περιορίσουν το φαινόμενο της πείνας και του υποσιτισμού και θα χρησιμοποιήσουν τις οδηγίες των Ηνωμένων Εθνών για το δικαίωμα στη σίτιση, σύμφωνα με τον FAO.
Η Διάσκεψη στις 20 με 22 Ιουνίου αναμένεται να συγκεντρώσει περισσότερους από 50.000 συμμετέχοντες, με τους πολιτικούς να δέχονται πίεση από περιβαλλοντολόγους για να συμφωνήσουν στους στόχους της αειφόρου ανάπτυξης, στο πνεύμα της «Συνάντησης Κορυφής της Γης», που διοργανώθηκε στο Ρίο πριν από 20 χρόνια.
Η αειφόρος ανάπτυξη είναι εφικτή χωρίς την καταπολέμηση της φτώχειας σε έναν κόσμο όπου περισσότεροι από 900 εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται, δήλωσε σε έκθεσή του ο γενικός διευθυντής του FAO, Ζοζέ Γκρατσιάνο ντα Σίλβα.

Σάββατο, Μαΐου 26, 2012

«Ναι» από την Ευρωβουλή στον Xάρτη για την αποδοτική χρήση των πόρων

Ο Oδικός Xάρτης της ΕΕ για την αποδοτική χρήση των πόρων της Ευρώπης έλαβε χθες (24 Μαΐου), το πράσινο φως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε μια προσπάθεια να «μετατρέψει σε πραγματικότητα τις εξαγγελίες» για την πράσινη οικονομική ανάπτυξη. 
 «Η εφαρμογή της έκθεσής μου θα σήμαινε οικονομική ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας, και την προστασία του περιβάλλοντος», δήλωσε ο ολλανδός ευρωβουλευτής των Φιλελευθέρων Gerben-Jan Gerbrandy, ο οποίος συνέταξε την έκθεση για λογαριασμό του Κοινοβουλίου. «Τι περιμένουμε λοιπόν»; ρώτησε.
Το ψήφισμα εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία,  479 ψήφοι υπέρ, 66 κατά και 63 αποχές.

 «Η αποδοτική χρήση των πόρων είναι απαραίτητη για την αειφόρο ανάπτυξη. Για να κάνουμε πραγματικότητα τις ομιλίες, χρειάζεται να έχουμε σαφείς επιλογές, δήλωσε η ολλανδή σοσιαλδημοκράτης ευρωβουλευτής Judith Merkies.
 «Υπάρχει η δυνατότητα να βρεθεί ένα κερδοφόρο επιχειρηματικό μοντέλο που θα είναι φιλικό προς το περιβάλλον και κοινωνικά δίκαιο και φυσικά η Ευρώπη θα πρέπει να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας», πρόσθεσε.
Οι Friends of Earth Europe (FoEE) υποστηρίζουν την ψήφο των πολιτικών να αντιμετωπίσουν ένα μέλλον με πιο περιορισμένους και ακριβότερους πόρους. Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι η ΕΕ χρειάζεται σαφέστερους στόχους, προκειμένου να αντιμετωπίσει την πρόκληση της έλλειψης πόρων.
 «Για να επωφεληθούμε πλήρως από αυτό, είναι ζωτικής σημασίας η Ευρώπη να εξετάσει επίσης την υπερκατανάλωση των πιο σπάνιων φυσικών πόρων», δήλωσε η Ariadna Rodrigo από την FoEE. 
Υγειονομική Ταφή Αποβλήτων
Ένα από τα επιτεύγματα της υπογραφής της έκθεσης ήταν ένας ο στόχος που προβλέπει την απαγόρευση της υγειονομικής ταφής των αποβλήτων στην Ευρώπη.
Εκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος της Δανίας διαπίστωσε ότι μόνο το 2006, τα κράτη μέλη παρήγαγαν περίπου τρία δισεκατομμύρια τόνους αποβλήτων – δηλαδή κατά μέσο όρο έξι τόνους ανά άτομο.
"Η ΕΕ έχει δεσμευθεί να μειώσει την παραγωγή αποβλήτων, αλλά μέχρι τώρα δεν το έχει επιτύχει». Υποστήριξε η μελέτη του ΕΟΠ. 
Οι ευρωβουλευτές ψήφισαν για τη σταδιακή εξάλειψη της υγειονομικής ταφής των αποβλήτων σε ολόκληρη την ΕΕ μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η ανακύκλωση και η κομποστοποίηση των απορριμμάτων. Έχοντας αυτό στο νου τους, κάλεσαν την Επιτροπή να αναθεωρήσει τους στόχους ανακύκλωσης για το 2020 που ορίζονται στην οδηγία πλαίσιο για τα απόβλητα.
Η έκθεση καλεί επίσης για τη δημιουργία ομάδων δράσεως που θα προωθεί την κατανάλωση των πόρων σε τρεις βασικούς τομείς: τρόφιμα, στέγαση και κινητικότητα. Οι ομάδες αυτές θα αποτελούνται από εμπειρογνώμονες από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών.
Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές καταψήφισαν την πρόταση Gerbrandy που αναφέρεται στην προθεσμία για την εφαρμογή αυτών των ομάδων δράσεως.
Η έκθεση αναφέρει ότι δε θα υπάρξει ανάγκη αύξησης της φορολόγησης των εταιρειών. Εάν γίνουν μειώσεις στη φορολόγηση εργασίας, θα «αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και θα δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού».
 «Εστιάζοντας μόνο στη λιτότητα θα παγιδευτούμε σε ένα μη βιώσιμη κύκλο χρέους», είπε ο Bas Eickhout, εκπρόσωπος των Πρασίνων στο Κοινοβούλιο.
 «Αντίθετα θα πρέπει να κινηθούμε στην έξυπνη φορολόγηση προκειμένου να προσελκύσουμε επενδύσεις στην πράσινη οικονομία», πρόσθεσε.
EurActiv.gr

Οι νεκροί Έλληνες στα μακεδονικά χώματα σάς κοιτούν με οργή

«Παριστάνετε τα "καλά παιδιά" ελπίζοντας στη στήριξη του διεθνή παράγοντα για να παραμείνετε στην εξουσία», ήταν η κατηγορία πο...